Na kerst wordt het stiller. De afspraken verdwijnen uit je agenda, de tafels zijn afgeruimd, de lichtjes branden nu vooral voor jezelf, het lawaai is eruit. Het zijn die dagen tussen kerst en het nieuwe jaar waarin de wereld even lijkt te pauzeren. Geen verplichtingen meer, nog geen nieuwe doelen. Alleen jij, met alles wat er is geweest en alles wat nog mag komen.
Het zijn de dagen van de lijstjes, de overzichten en de terugblikken. Zoals je ondertussen weet heb ik geen televisie, dus veel overzichten en terugblikken gaan aan mij voorbij, maar uiteraard niet de terugblik op mijn eigen jaar. Een jaar waarin ik in januari het ziekenhuis in struikelde en op Valentijnsdag een weinig romantische date had met een chirurg die de schade aan mijn schouder operatief moest herstellen. Een jaar waarin het leven de eerste drie maanden op pauze stond en daarna met veel moeite en ongeduld weer langzaam in beweging kwam. Een periode van vertraging en verstilling waarin ik veel inzichten opdeed en waarvoor ik dus uiteindelijk dankbaar ben.
Dankbaarheid, maar dan anders
Niet dankbaar voor de pijn of het ongemak natuurlijk. Ook niet voor de frustratie, de afhankelijkheid of het gevoel dat ik achter de feiten aanliep. Maar wél dankbaar voor alles wat er óók was. Voor de liefde en zorg om me heen, voor de tijd die ik had om de eerste weken letterlijk stil op de bank te zitten en voor de ruimte om geïrriteerd, ongeduldig, gefrustreerd en soms ronduit chagrijnig te zijn. En uiteindelijk ook dankbaar voor de inzichten die deze periode me bracht.
Want niets gebeurt zomaar. Alles spiegelt iets. En als je bereid bent om in die spiegel te kijken, zonder oordeel, zonder haast, kan het je verrassend veel opleveren.
Dankbaarheid wordt vaak verkeerd begrepen. Alsof het betekent dat je blij moet zijn met alles wat je overkomt, ook met de pijnlijke of moeilijke stukken. Maar dat is niet wat dankbaarheid is. Dankbaarheid is geen ontkenning van wat moeilijk was. Het is het vermogen om óók te zien wat er tegelijkertijd wél was.
Dankbaarheid als staat van zijn
Dankbaarheid is geen lijstje dat je moet afvinken voordat je mag slapen. Het is geen trucje om jezelf positiever te voelen en het is zeker geen spiritueel “moeten”. Echte dankbaarheid ontstaat vanzelf wanneer je stopt met vechten tegen wat er is en begint te kijken met iets meer zachtheid.
In die dagen tussen kerst en oud & nieuw gebeurt dat bijna vanzelf. De druk is weg. De verwachtingen zijn even stil. Je hoeft nergens heen. En ineens merk je dat er ruimte ontstaat. Om te voelen, te zien, te ademen. En dat is het begin van dankbaarheid. Niet groots, niet overdreven, maar klein en echt.
Waar je aandacht naartoe gaat, groeit
We zijn geneigd om onze aandacht te richten op wat niet lukte, wat anders had gemoeten of wat nog ontbreekt. Dat is menselijk. Ons brein is erop gericht om problemen te signaleren, zodat we kunnen overleven. Maar datzelfde mechanisme kan ervoor zorgen dat we het goede structureel over het hoofd zien.
Dankbaarheid keert dat proces om. Je gaat problemen niet negeren, maar wel je perspectief verbreden. Door jezelf dagelijks af te vragen: wat was leuk vandaag? Wat ging goed? Wat maakte dat ik even moest (glim)lachen?
Dat hoeft niks bijzonders te zijn. Een lekkere kop koffie. Een berichtje van iemand die dus aan je dacht. Een moment van rust. Een grappige opmerking of leuk complimentje. De zon die in je kamer schijnt. Hoe kleiner je kijkt, hoe meer je ziet. En hoe meer je ziet, hoe rijker je leven aanvoelt.
De invloed van dankbaarheid op je lichaam en brein
Wetenschappelijk is dit goed onderbouwd. Dankbaarheid activeert het parasympathische zenuwstelsel, het deel dat zorgt voor rust, herstel en verbinding. Stresshormonen nemen af, je hartslag vertraagt en je ademhaling wordt dieper. Je lichaam voelt zich veiliger. En door regelmatig stil te staan bij wat goed ging, train je je hersenen om positieve signalen sneller op te merken. Je vergroot letterlijk je vermogen om overvloed te zien. En dat heeft uiteraard effect. Niet alleen op hoe je je voelt, maar ook op hoe je keuzes maakt en beslissingen neemt, hoe je reageert en hoe je in het leven staat.
Overvloed wordt vaak geassocieerd met geld, succes of bezit. Maar échte overvloed begint bij het gevoel dat je genoeg hebt. Dat je gedragen en geholpen wordt. Dat je niet constant tekortkomt. Wanneer je dat gevoel ontwikkelt, verandert je energie. Je hoeft minder te controleren, minder te forceren en minder te bewijzen. Je staat opener, zachter en tegelijkertijd ook steviger. En dat is precies de staat waarin meer kan ontstaan. Niet omdat je er hard aan trekt, maar omdat je ruimte maakt. Overvloed groeit niet uit kramp, maar uit ontspanning.
Een dagelijkse oefening zonder moeite
Dankbaarheid hoeft geen ritueel te zijn dat tijd kost. Het kan een simpel momentje zijn aan het einde van de dag waarop je even terugkijkt en jezelf drie vragen stelt:
1. Wat vond ik leuk vandaag?
2. Wat ging goed en makkelijk? en
3. Waar kon ik om (glim)lachen vandaag?
Dat is alles. Geen analyse, geen oordeel. Gewoon waarnemen. Soms komt er meteen iets, soms moet je even zoeken. En soms ontdek je dus dat een moeilijke dag óók kleine lichtpuntjes had. Door dit dagelijks te doen, verschuift je focus omdat je zorgt dat je de lichtpuntjes ziet.
Dankbaarheid als brug naar het nieuwe jaar
En al die lichtpuntjes bij elkaar vormen een steeds mooier geheel. Het leven is een aaneenschakeling van momenten in een dag, dagen in een week, weken in een maand enzovoort en hoe meer van die momenten leuk en licht zijn, hoe fijner je leven wordt. Bewustwording is ook hier weer mega belangrijk, want alleen als je ziet waar voor jou de lichtpuntjes zitten, weet waar jij blij van wordt, ben je in staat om dat steeds meer en vaker te herhalen.
De dagen tussen de kerst en het nieuwe jaar zijn geen leegte die opgevuld moet worden maar een mooi moment om af te ronden en vooruit te kijken zonder druk. Dankbaarheid helpt je om het jaar achter je te laten precies zoals het was, met alles erop en eraan. Zonder het mooier te maken dan het was, maar ook zonder jezelf tekort te doen. En vanuit die staat ontstaat vanzelf helderheid. Niet in de vorm van strakke doelen, maar meer als een gevoel. Dit voelt goed, hier wil ik meer van en dit mag juist anders. En dat is een heel mooi vertrekpunt voor een nieuw jaar.
✨ De glinstering voor deze week
Dankbaarheid zit niet in grote momenten, maar in het leren zien van de kleine. Hoe vaker je opmerkt wat je laat glimlachen, hoe voller en rijker je leven vanzelf aanvoelt.
